Miasto i Gmina Gniew

Historia ziemi gniewskiej

W roku 1282 Krzyżacy przejęli ziemię gniewską, która była ich pierwszą posiadłością po lewej stronie Wisły i ważnym punktem oparcia w dalszym rozszerzaniu wpływów. Zakonnicy rozpoczęli budowę okazałego Zamku i warownej osady, której w 1297 roku nadali prawa miejskie chełmińskie. W czasach polskich Zamek stał się siedzibą starostów, w tym najsłynniejszego z nich Jana III Sobieskiego.

W wyniku I rozbioru Polski w roku 1772 Gniew wraz z Pomorzem Gdańskim został wcielony do Prus. Na mocy decyzji w czasie konferencji w Wersalu Pomorze przyznano Polsce. Niezwykle ciekawym epizodem w dziejach Gniewu było utworzenie w 1918 roku tzw. Republiki Gniewskiej, która tym samym stała się najmniejszym miastem – państwem w Polsce.

Tragiczny okres w dziejach miasta stanowiła II wojna światowa, jednak po wyparciu Niemców przystąpiono do odbudowy i organizacji życia miasta. Gniew na trwałe wpisał się w dzieje Pomorza Gdańskiego i Polski. Przechodził okresy rozwoju, ale i nie omijały go wojny, klęski i wypadki gospodarcze. Z jego dziejami związało się wiele znanych postaci królów, książąt, hetmanów, wojewodów oraz patriotów i działaczy narodowych.


ok. 600 r. - powstanie pierwszych grodów przy ujściu Wierzycy do Wisły

XI w. - ziemia gniewska zostaje włączona do Królestwa Polskiego

1282 r. - Krzyżacy obejmują panowanie nad Gniewem

1283 r. - rozpoczęcie budowy zamku

1297 r. - Gniew otrzymuje prawa miejskie

XIV w. - szybki rozwój gospodarczy Gniewu, powstaje m.in. wiele kamienic, ratusz, kościół św. Mikołaja

1466 r. - powrót ziemi gniewskiej do Polski

1667 r. - starostą gniewskim zostaje Jan Sobieski (król Polski od 1674r.)

1772 r. - w wyniku pierwszego rozbioru Polski ziemia gniewska zostaje włączona do Prus

1774 r. - początek przebudowy zamku na spichlerze

1920 r. - na mocy traktatu wersalskiego ziemia gniewska wraca do Polski

1921 r. – zniszczenie, na skutek pożaru, znacznej części zamku

1939 r. - wybuch II wojny światowej, na zamku w Gniewie powstaje więzienie dla ludności polskiej z Pomorza

1945 r. - w wyniku dwóch bitew pod Gniewem wojska hitlerowskie opuszczają Gniew

1969 r. - początek prac związanych z odbudową zamku

Ważniejsze wydarzenia historyczne
ok. 1230 r. - w Tymawie przebywali rycerze z Calatrawy w Hiszpanii

1455 r. - rokowania polsko-krzyżackie w Pieniążkowie

1626 r. - bitwa polsko-szwedzka pod Gniewem – od 2002r. co roku w Gniewie odbywa się impreza historyczno-batalistyczna “Vivat Vasa” - inscenizacja bitwy dwóch Wazów (króla polskiego Zygmunta II Wazy i króla Szwecji Gustawa II Adolfa)

06.1677 r. - król Jan III Sobieski obchodził imieniny na zamku w Gniewie

1668 r. - Jan Sobieski wydaje list nadający przywilej dla kapeli farnej w Gniewie

1807 r. - w szpitalu wojskowym przebywał gen. Jan Henryk Dąbrowski

1862 r. - Juliusz Kraziewicz założył w Piasecznie pierwsze w Polsce Towarzystwo Włościańskie (Kółko Rolnicze)

1920 r. - z wizytą w Gniewie u starosty Franciszka Czarneckiego przebywał Jan Kasprowicz

1968 r. - Kardynał Karol Wojtyła dokonał koronacji figury Matki Bożej Piaseckiej Królowej Pomorza w Piasecznie