Pierwsze wzmianki o Piasecznie pojawiły się w połowie XIV wieku. Wieś i parafia zostały założone przez Krzyżaków, którzy szerząc kult Najświętszej Maryi Panny pobudowali wspaniałą świątynię i rozsławili tę miejscowość na wieki.
Gotycka świątynia
Rycerze Zakonu Najświętszej Maryi Panny ukończyli budowę kościoła w 1348 roku, w czasie kiedy wielkim mistrzem krzyżackim był Henryk Dusemer – co upamiętnia napis starogermański na zewnątrz kościoła.
W czasie wojen szwedzkich świątynia została poważnie zniszczona. Jej odbudowy dokonał król Jan III Sobieski – starosta gniewski. Ufundowane wówczas przez niego sklepienie, będące dziełem gdańszczanina Bartłomieja Ranischa, uwieńczone jest herbem królewskim. W połowie XVIII w., wobec coraz liczniej przybywających pielgrzymów, do istniejącego kościoła dobudowano dwie barokowe kaplice: od północy św. Józefa pochodzącą z 1755 r., a od południa Matki Boskiej Szkaplerznej pobudowanej w latach 1758-1759. Z tegoż okresu pochodzi też rokokowe wyposażenie świątyni - ołtarze, konfesjonały, balustrada chóru oraz chrzcielnica i ambona. W ołtarzu głównym znajduje się figura Matki Bożej Piaseckiej.
Uśmiechnięta Madonna z Dzieciątkiem
To właśnie ta czternastowieczna figura jest "magnesem" przyciągającym do Piaseczna liczne zastępy pątników. Wedle tradycji, pierwsze objawienie i cud miały miejsce w XIV wieku. Wówczas to „Piękna Pani” ukazała się sparaliżowanemu synowi smolarza, uzdrawiając go. Wieść o tym spowodowała, że nieznany artysta wykonał z drewna lipowego rzeźbę Maryi trzymającej Dzieciątko Jezus na prawym ramieniu. Ta piękna figura przechowywana jest w miejscowym kościele parafialnym w głównym ołtarzu i już od wieków użycza modlącym się niezliczonych łask. Cudowne wskrzeszenie Anny Konopackiej, uzdrowienie księżnej Krystyny Anny Radziwiłłówny, ocalenie tonącej Zofii Gutowskiej z pobliskiej wsi Gogolewo, uzdrowienie Ewy Śpigłowej z Rynkówki oraz Grzegorza z Dzierżążna - to cuda Piaseckiej Panienki, które dekretem biskupa włocławskiego Mikołaja Gniewosza z roku 1649 Kościół uznał i ogłosił jako autentyczne. Nadzwyczajne te łaski zilustrowano później na obrazach olejnych, spośród których trzy do dnia dzisiejszego zdobią prezbiterium w kościele piaseckim.
O tym, jak wiele łask wyjednali sobie przez wieki przybywający tu pielgrzymi świadczą liczne wota dziękczynne zdobiące obraz Madonny. W archiwum parafialnym przechowuje się także pokaźną liczbę protokołów i listów dziękczynnych za wyjednanie przed tą Figurą łask. Najbardziej okazałym wotum jest sklepienie kościoła, będące podziękowaniem króla polskiego Jana III Sobieskiego za zwycięstwo nad turecko – tatarską armią pod Chocimiem w 1673 roku.
Koronacji Matki Bożej Piaseckiej koronami papieskimi dokonał 8 września 1968 roku ówczesny Kardynał Krakowski Karol Wojtyła, zaś w 1978 roku Papież Paweł VI nadał łaskami słynącej Figurze tytuł ekumeniczny „Matki Jedności”.
Piasecka Studzienka
W niedalekiej odległości od kościoła, w miejscu pierwszego objawienia Matki Bożej znajduje się studzienka, z której pochodząca woda uważana jest za cudowną. Obok studzienki z czasem pobudowana została kaplica. Historia głosi, że kiedy podczas wojny hitlerowcy próbowali zniszczyć to miejsce, oficer niemiecki, dozorujący wyburzanie kapliczki zginął nieszczęśliwie pod kopytami swego konia. Obecna kapliczka w kształcie łodzi z żaglem zbudowana została w roku 1978.
Na terenie przy Studzience powstała też Droga Krzyżowa składająca się z 15 stacji. W okresie letnim w każdą niedzielę o godzinie 15.00 odprawiana jest tu modlitwa Drogi Krzyżowej.
Piaseczno jest także tradycyjnym miejscem odpustowym Pomorza. Główny, zwany Wielkim Odpustem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny rozpoczyna się zawsze w niedzielę po 8 września i od wieków przyciąga rzesze pątników. Wedle tradycji na tenże odpust w roku 1647 przybyła tu Krystyna Radziwiłłówna, żona Stanisława Albrechta, starosty gniewskiego, a w 1696 roku, na krótko przed swoją śmiercią również Jan III Sobieski.
Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego
Piaseczno to wieś, w której powstało pierwsze na ziemiach polskich Towarzystwo Włościańskie - Kółko Rolnicze. Jego założycielem był Juliusz Kraziewicz. By upamiętnić to wydarzenie oraz osobę założyciela w 1966 roku powstała tu izba pamięci, przekształcona w połowie 1970 roku w społeczne muzeum regionalne, później Ośrodek Tradycji Kółek Rolniczych, by w końcu stać się Oddziałem Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie.
Przed wejściem do muzeum znajduje się skansen, w którym zgromadzono m.in. szereg maszyn wykorzystywanych w rolnictwie w ostatnich kilkudziesięciu latach. W dwóch salach ekspozycyjnych udostępniona jest wystawa stała ukazująca historię kółek rolniczych i organizacji społeczno – patriotycznych, a także zbiór eksponatów etnograficznych z Kociewia i Pomorza zebranych w odtworzonej wg tradycji Chacie Kociewskiej.
Piaseckie przeglądy
Piaseczno swą sławę zawdzięcza też odbywającym się tu od 1993 roku Przeglądom Kociewskich i Pomorskich Zespołów Folklorystycznych. Co roku, w trzeci weekend sierpnia na scenie usytuowanej przy „Studzience” spotyka się kilkadziesiąt zespołów z terenu Pomorza i przez dwa dni czarują zebraną publiczność bogactwem folkloru.
Parafia Rzymskokatolicka Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Piaseczno 11
83-123 Piaseczno
tel. (58) 535 14 23
fax. (58) 535 14 24
e-mail: ppiaseczno@pelplin.diecezja.org
www.sanktuarium-piaseczno.pl
Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego
83 – 123 Piaseczno
tel. (58) 535 14 29
W odległości 4 km na południowy wschód od Gniewu znajduje się malowniczo położona wieś Tymawa. Niezwykle piękne nadwiślańskie wzgórza otaczające tę miejscowość podobno sam Sobieski zwykł nazywać Alpami Tymawskimi. To tutaj osadzony został jedyny sprowadzony do Polski zakon cystersów hiszpańskich, zwanych kalatrawensami. Niejasne są dalsze dzieje zakonników. Wiadomo jedynie, że już w 1305 roku wieś należała do Krzyżaków. Stojący po dziś dzień jednonawowy kościół na niewielkim wzgórzu wybudowany został w XVII w. Jego wyposażenie pochodzi w większości z początków XVIII wieku.